Copyright by Ilias Kourkounakis

Anatoly Karpov - Vlastimil Hort
Μόσχα, 8 Δεκεμβρίου 1971 (11ος γύρος)
τουρνουά στη μνήμη του
Alekhine
(σχόλια από τον Δ.Μ. Ηλία Κουρκουνάκη)

Αυτή η παρτίδα παίχθηκε στο πρώτο μεγάλο τουρνουά στο οποίο διακρίθηκε ο νεαρός ακόμη Karpov. Μολονότι είχε αναδειχθεί Παγκόσμιος Πρωταθλητής Νέων το 1969 πολύ πειστικά, κανείς δεν περίμενε ότι θα τερμάτιζε αήττητος και σε ισοβαθμία στην 1η θέση με τον πολυπρωταθλητή Σοβιετικής Ένωσης Leonid Stein με 11 βαθμούς, μπροστά από τους Smyslov 10, Petrosian και Tukmakov από 10, Spassky και Tal από 9, Bronstein, R.Byrne και Hort από 9, Korchnoi 8, κλπ. (18 παίκτες, 17 γύροι!).

Αναμφίβολα, η θεαματικότερη παρτίδα που έπαιξε στους αγώνες ήταν αυτή εναντίον του ισχυρού Τσεχοσλοβάκου γκρανμέτρ Vlastimil Hort. Μάλιστα, κέρδισε το βραβείο της καλύτερης παρτίδας ολόκληρου του τουρνουά, το οποίο έγινε στη μνήμη του Alekhine.

1.ε4

Εκείνη την εποχή, ο Karpov έπαιζε αποκλειστικά 1.ε4. Αργότερα μόνο άρχισε να παίζει κλειστά ανοίγματα, αλλά συνέχισε να είναι αμφιδέξιος. Μόνο όταν έχασε τον παγκόσμιο τίτλο από τον Kasparov το 1985 εγκατέλειψε σχεδόν οριστικά (με σπάνιες εξαιρέσεις) την παλιότερη αγάπη του, πιθανότατα επειδή δεν έβρισκε κατάλληλο αντίδοτο εναντίον της Σικελικής Άμυνας.

1...γ5 2.Ιζ3 δ6 3.δ4 γxδ4 4.Ιxδ4 Ιζ6 5.Ιγ3 ε6 6.η4

Ήδη από τα νεανικά του χρόνια, ο Κarpov είχε δείξει σαφή προτίμηση στην επίθεση Keres και έπαιξε πολλές ωραίες παρτίδες με αυτή. Αντίθετα με ένα δημοφιλή μύθο που του αποδίδει στεγνό στρατηγικό στιλ, ο Κarpov ένιωθε μεγάλη άνεση στις τακτικές περιπλοκές, αρκεί να βασίζονταν σε γερά θεμέλια.

6...Ιγ6

Τα μαύρα διαθέτουν αρκετές εναλλακτικές δυνατότητες, όχι μόνο όσον αφορά συγκεκριμένες κινήσεις, αλλά και ολόκληρα σχέδια. Οι βασικότερες εναλλακτικές δυνατότητες είναι 6...θ6, 6...α6 και 6...Αε7 -και οι τρεις δοκιμάστηκαν σε μεταγενέστερες παρτίδες του Karpov.

7.η5 Ιδ7 8.ζ4

Παρά την επιτυχία του στη συγκεκριμένη παρτίδα, ο Karpov δεν επανέλαβε την άμεση προώθηση του Σζ, πολύ απλά επειδή δεν έπαιξε σχεδόν κανείς εναντίον του την υποβαριάντα με 6...Ιγ6. Μόνο πολλά χρόνια αργότερα, σε ένα σιμουλτανέ μάλιστα, παρουσιάστηκε η ίδια ακριβώς θέση σε αγώνα του. Εκεί συνέχισε 8.Αη2 α6 9.α4 Αε7 10.θ4 Ββ6 11.Ιδε2 Ιδε5 12.Ιη3 θ6 13.ζ4 Ιγ4 14.Βε2 Ιδ4 15.Βζ2 θxη5 16.α5 Βγ5 17.β4 Βxβ4 18.Βxδ4 Αζ6 19.ε5 δxε5 20.Βδ3 εxζ4 21.Ιηε4 Αxγ3+ 22.Βxγ3 Βxγ3+ 23.Ιxγ3 ηxθ4 24.Πα4 ζ3 25.Αxζ3 Ιε5 26.Αη2 θ3 27.Πxθ3 Πxθ3 28.Αxθ3 και (Karpov-Hakulinen, Juvaskula 1989).

Άλλη σημαντική εναλλακτική δυνατότητα σε αυτό το σημείο είναι 8.Ιδβ5, που προσπαθεί να αξιοποιήσει ταχύτατα την ευαισθησία του καθυστερημένου Σδ6. Αρχικά τα λευκά είχαν εξαιρετικά αποτελέσματα μετά από 8...Ιβ6 9.Αζ4 Ιε5 10.Βθ5 η6 11.Βθ3 Αδ7 12.000 Ββ8 13.Βη3, οπότε η απειλή 14.Ιxδ6+ Αxδ6 15.Πxδ6 αποδεικνύεται πανίσχυρη, σύντομα όμως βρέθηκε το σωστό αντίδοτο: 10...Ιη6 11.Αη3 (μετά από 11.Αxδ6 Αxδ6 12.Πδ1 00 13.Ιxδ6 Βε7 τα μαύρα διαθέτουν εξαιρετικό αντάλλαγμα για το Πιόνι) α6 12.Ιδ4 Αε7 (πιθανότατα μπορεί να παιχτεί μέχρι και 12...δ5 αμέσως) 13.000 Αxη5+ 14.Ρβ1 00 με ασαφή θέση.

Τέλος, πολλές παρτίδες έχουν παιχθεί και ακόμη περισσότερες ώρες ανάλυσης έχουν δαπανηθεί στην κίνηση 8.Αε3, μετά την οποία προκύπτει πραγματικός δαίδαλος βαριαντών, δηλαδή 8...Ιβ6, 8...Αε7 ή 8...α6 και τώρα 9.α4, 9.Βδ2, 9.Πη1 ή 9.θ4 κ.ο.κ.

8...α6

Σε αυτό το σημείο, η προσπάθεια των μαύρων για αντεπίθεση στην πτέρυγα του βασιλιά με 8...θ6 είναι τουλάχιστον ασυνεπής. Μάλιστα, θα πρέπει να υπολογίσουν καλά τον κίνδυνο που αντιμετωπίζουν μετά από 9.Ιxε6 ζxε6 10.Βθ5+ κλπ.

9.Αε3 Αε7

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος που αντιμετωπίζει η αμυνόμενη πλευρά σε οξείς καταστάσεις είναι συνήθως η ασυνέπεια. Για παράδειγμα, και εδώ καταστροφική αποδεικνύεται η καθυστερημένη προώθηση 9...θ6, καθώς τα λευκά μπορούν να παίξουν 10.Ιxε6 ζxε6 11.Βθ5+ Ρε7 12.Αγ4 Βε8 13.Βθ3 με πανίσχυρη επίθεση.
Από την άλλη πλευρά, μπορεί να δοκιμαστεί 9...Βγ7 ή κάποια άλλη κίνηση σαν και της παρτίδας, ώστε να διατηρηθεί η ρευστότητα της θέσης.

Και οι δύο παρατάξεις προσπαθούν να παίξουν χρήσιμες κινήσεις, περιμένοντας η καθεμιά την άλλη να εκδηλωθεί με κάποια δεσμευτική ενέργεια. Για παράδειγμα, μετά από 10.Βδ2 τα λευκά δηλώνουν ότι σε οποιοδήποτε πάρσιμο μετά την αλλαγή ...Ιγ6xΙδ4 θα μετακινήσουν ξανά ένα ήδη αναπτυγμένο κομμάτι. Ενδεικτικά, η παρτίδα Tarjan-Hulak, Ινδονησία 1983, συνεχίστηκε 10...Ιxδ4 11.Αxδ4 ε5 12.Αε3 εxζ4 13.Αxζ4 Ιε5 14.000 Αε6 15.θ4 Βα5 16.α3 Πγ8 17.Ιδ5 με περίπου ισόπαλη θέση.

10.Πη1

Ο Karpov προσπαθεί να βρει μια κίνηση που στο μέλλον θα αποδειχτεί περισσότερο παραγωγική από την Βδ1δ2 -και το πετυχαίνει 12 χρόνια νωρίτερα! Ο Πύργος ξεκινά ένα ταξίδι ανεπανάληπτο στην ιστορία του σκακιού, μολονότι αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε σχετικά κλειστή κάθετο.
10...Ιxδ4
Αυτή η αλλαγή επιταχύνει την ανάπτυξη των λευκών, οπότε έπρεπε να προτιμηθεί 10...Βγ7, έστω κι αν αυτό σημαίνει ότι δύσκολα μπορεί να παιχτεί πια ...ε6-ε5 (εξαιτίας του σημαντικού τέμπο που κερδίζουν στην επίθεση τα λευκά με την απειλή Ιγ3-δ5). Η εναλλακτική δυνατότητα 10...00 μοιάζει εξαιρετικά ριψοκίνδυνη, καθώς τα λευκά έχουν ήδη προετοιμαστεί για επίθεση στην πτέρυγα του βασιλιά (αυτή, εξάλλου, είναι μια από τις βασικές ιδέες της επίθεσης Keres), ενώ προφανώς δεν είναι καλό ούτε 10...Ιγ5 11.Ιxγ6 βxγ6 12.Αxγ5 δxγ5 κλπ.
Τέλος, για άλλη μια φορά η προώθηση 10...θ6 αποδεικνύεται ιδιαίτερα επικίνδυνη για τα μαύρα: μετά από 11.η6 Αθ4+ 12.Ρδ2 ο Βασιλιάς τους είναι πολύ πιο εκτεθειμένος σε σοβαρούς κινδύνους από το λευκό ομόλογό του.

11.Βxδ4

Το μοναδικό μαύρο κομμάτι που είχε ξεφύγει από την 8η και την 7η οριζόντιο απομακρύνθηκε από τη σκακιέρα, ενώ ο λευκός Ίππος αντικαταστάθηκε χωρίς καμιά απώλεια χρόνου.

11...ε5

Η μοναδική συνεπής ιδέα, ώστε να εξασφαλιστεί το τετράγωνο ε5 για τον Ιδ7. Βέβαια, σε αντάλλαγμα παραχωρεί σχεδόν ολοκληρωτικά το δ5 στον Ιγ3.

12.Βδ2

Μετά από 12.ζxε5 τα μαύρα διαθέτουν την εναλλακτική δυνατότητα 12...δxε5, ώστε στη συνέχεια να αλλάξουν τους μαυροτετράγωνους Αξιωματικούς με ...Αε7-γ5, καθώς δεν είναι καλό τότε 13.Βγ4 β5 14.Βγ6 Πβ8 με την απειλή εγκλωβισμού της Βασίλισσας 15...Αβ7.

12...εxζ4 13.Αxζ4 Ιε5

Το πάρσιμο του δηλητηριασμένου Σβ με 13...Ββ6 14.Πη3 (ίσως ακόμα ισχυρότερο από αμέσως 14.Ιδ5) Βxβ2 αποδεικνύεται εξαιρετικά επικίνδυνο, εξαιτίας της απλής συνέχειας 15.Πβ1 Βα3 16.Ιδ5 Βxα2 (προφανώς όχι 16...Βγ5 17.Πγ3) 17.Πββ3 με υπεραρκετό αντάλλαγμα σε κινητικότητα κομματιών για τα δύο σχετικά άχρηστα επιπλέον μαύρα Πιόνια.

14.Αε2 Αε6

Δυστυχώς για τον Τσεχοσλοβάκο γκρανμέτρ, η προσπάθεια να αποκτήσει ενεργητικό αντιπαιχνίδι με 14...Βα5 επιτρέπει στα λευκά να δείξουν ότι η υπεροχή τους σε ανάπτυξη μπορεί να χρησιμοποιηθεί ακόμη και μετά την αλλαγή των Βασιλισσών: 15.Ιδ5 Βxδ2+ 16.Ρxδ2 Αδ8 17.Παδ1 Αε6 18.Ργ1 και η ολοκλήρωση του τεχνητού ροκέ σημαίνει ότι διατηρείται η πρωτοβουλία των κινήσεων. Το λιγότερο που θα πρέπει να κάνουν τα μαύρα προκειμένου να απαλλαγούν από την πίεση εναντίον του Σδ6, είναι να παραχωρήσουν στον αντίπαλο το ζεύγος των Αξιωματικών.


 

15.Ιδ5

Τώρα όμως τα λευκά είναι σκόπιμο να δράσουν αμέσως, γιατί μετά από 15.000 Βα5 το ευάλωτο Σα2 απαγορεύει την κεντροποίηση του Ίππου. Βέβαια, σε αυτή την περίπτωση τα λευκά θα μπορούσαν να συνεχίσουν απλά με 16.Ρβ1, οπότε η επίθεσή τους θα εξελιχθεί με μικρή καθυστέρηση.
Πολύ σωστά, ο Κarpov αποφεύγει τη δραστηριοποίηση του ισχυρότερου εχθρικού κομματιού.

15...Αxδ5 16.εxδ5

Επίσης ικανοποιητικό είναι το πάρσιμο 16.Βxδ5, αλλά ο Karpov δεν ήθελε να περιορίζεται η κινητικότητα των δικών του κομματιών από το Σε4. Είναι αλήθεια ότι έτσι χάνει την πίεση εναντίον του Σδ6, προτιμά όμως να παίξει στις ανοιχτές γραμμές -και η συνέχεια τον δικαιώνει. Πάντως, και σε αυτή την περίπτωση τα λευκά θα διατηρούσαν εξαιρετικές προοπτικές, π.χ. μετά από 16...Ββ6 17.000 κλπ.

16...Ιη6

Ο Hort αντιλαμβάνεται ότι έχει χάσει τη στρατηγική μάχη του ανοίγματος, γι αυτό επιχειρεί να περιπλέξει την κατάσταση, μήπως έτσι αποπροσανατολίσει το νεαρό αντίπαλό του. Μετά από 16...00 ή 16...Βγ7 και ...000, τα μαύρα θα ήταν καταδικασμένα σε παθητικό παιχνίδι (ας σημειωθεί όμως ότι τα λευκά μπορούν να εμποδίσουν το ...000 με 17.Πη3, αν θέλουν).
Βέβαια, τώρα η μάχη σε ανοιχτό πεδίο θα γίνει με τα λευκά να διαθέτουν εμφανώς μεγαλύτερη δύναμη κρούσης.

17.Αε3

Μολονότι τα λευκά διατηρούν υπεροχή και μετά από 17.000 Ιxζ4 18.Βxζ4, καθώς οι ανόμοιοι Αξιωματικοί ευνοούν την παράταξη που επιτίθεται, ο Karpov κρίνει σκόπιμο να διατηρήσει στη σκακιέρα όσο περισσότερα κομμάτια μπορεί: διαθέτει σαφή υπεροχή χώρου, ενώ θεωρεί ότι η επιλογή της αλλαγής μαυροτετράγωνου Αξιωματικού με τον Ίππο παραμένει αναφαίρετο δικαίωμα των λευκών.

17...θ6

Μόνο αυτή η κίνηση δικαιολογεί την οπισθοχώρηση του Ίππου: τα μαύρα πρέπει να δημιουργήσουν άμεσες απειλές προτού πραγματοποιηθεί το ροκέ. Για παράδειγμα, μετά από 17...Βγ7 18.Πη3 00 (αισθητά χειρότερο είναι 18...000 19.Αα7) 19.000 η επίθεση των λευκών εξελίσσεται με πολύ μεγαλύτερη ευκολία και ταχύτητα από αυτή των μαύρων.

18.ηxθ6 Αθ4+ 19.Ρδ1

Ο λευκός Βασιλιάς δεν αισθάνεται καθόλου ανασφαλής στο δ1, αλλά ο Karpov σίγουρα θα προτιμούσε να αναπτυσσόταν γρήγορα και ο Πα1. Από την άλλη πλευρά, τα μαύρα αντιμετωπίζουν ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα με τον Πα8, ενώ ο δικός τους Βασιλιάς έχει κάθε λόγο να φοβάται την εχθρική επίθεση.

19...ηxθ6 20.Αxθ6

Αυτή η κίνηση δεν στοχεύει μόνο στο να κερδίσει Πιόνι, αλλά κυρίως στην αποστέρηση του τετραγώνου η5 από τα μαύρα κομμάτια. Μετά από, π.χ., 20.γ3, τα μαύρα θα συνέχιζαν 20...Αη5 21.Αxη5 θxη5 και η πίεση στη στήλη θ, σε συνδυασμό με το ισχυρό τετράγωνο ε5 που διαθέτει ο Ίππος, θα τους επέτρεπε να ατενίζουν το μέλλον με πολύ περισσότερη αισιοδοξία απ όση σε οποιαδήποτε προγενέστερη φάση της παρτίδας (μετά το άνοιγμα, φυσικά).

20...Αζ6

Εκτός από την αλλαγή 10...Ιxδ4, είναι εξαιρετικά δύσκολο να εντοπιστεί κάποιο αντικειμενικό λάθος των μαύρων μέχρι αυτό το σημείο. Τώρα προφανώς δεν παίζεται 20...Ββ6 21.Αε3 Βxβ2 22.Αδ4, πιθανότατα όμως έπρεπε να προτιμηθεί 20...Βζ6: μολονότι η Βασίλισσα περιορίζει την κινητικότητα του Αθ4, τουλάχιστον έτσι προωθείται η ανάπτυξη των υπόλοιπων συμμαχικών της κομματιών. Αν πάλι ο Hort θεωρούσε την κατάληψη του τετραγώνου ζ6 επιζήμια για τις προοπτικές του Αξιωματικού του, μια άλλη λύση ήταν 20...Βε7, προετοιμάζοντας πάλι ...000. Τέλος, αξίζει να αναφερθεί ότι η δραστηριοποίηση του Πα8 με 20...Πγ8 αντιμετωπίζεται πολύ ικανοποιητικά χάρη στην ιδέα 21.α4 και Πα1α3 ή α4-α5 και Πα1α4 (ίσως αποδειχτεί σκόπιμο για τα λευκά να παίξουν γ2-γ3, όπως στην παρτίδα).

21.γ3 Αε5

Ένα από τα προβλήματα που δημιούργησε η οπισθοχώρηση του Αξιωματικού στην αμέσως προηγούμενη κίνηση, είναι ότι τώρα τα μαύρα διαθέτουν ένα ισχυρό τετράγωνο για τα δύο ελαφρά τους κομμάτια -οποιοδήποτε το αξιοποιήσει, παρεμποδίζει τη δράση του άλλου. Είναι αλήθεια ότι τώρα απειλείται 22...Βθ4 και πως μετά από 22.Αη5 Ββ6 23.Αε3 Βγ7 τα μαύρα πλησιάζουν στην πλήρη εξισορρόπηση της κατάστασης, αλλά υπάρχει μια ιδέα που τους δημιουργεί αρκετά πρακτικά προβλήματα -και ο Karpov, φυσικά, την εντοπίζει.

22.Πη4

Ο Πύργος καλύπτει το τετράγωνο θ4, αλλά και την υπόλοιπη κρίσιμη 4η οριζόντιο. Η μάχη διεξάγεται λιγότερο για το υλικό και πολύ περισσότερο για τον έλεγχο των ανοιχτών γραμμών.
Ενδεικτική για το αντιπαιχνίδι που θα μπορούσαν να αποκτήσουν τα μαύρα είναι η απλή συνέχεια 22.Αδ3 Βθ4, οπότε δεν παίζεται 23.Πxη6, εξαιτίας του ενδιάμεσου σαχ 23...Βθ5+.

22...Βζ6

Εδώ ήταν η τελευταία ευκαιρία των μαύρων να επαναφέρουν στη σκακιέρα την υλική ισορροπία με 22...Αxθ2. Φαίνεται ότι ο Hort αποφάσισε, επιτέλους, να ολοκληρώσει την ανάπτυξή του, σε λάθος στιγμή όμως.

23.θ4

Και πάλι το Πιόνι για το οποίο φροντίζουν τα λευκά στη στήλη θ δεν έχει αξία τόσο για την υλική του υπόσταση όσο για το ρόλο που μπορεί να παίξει: η περαιτέρω προώθησή του στο θ5 αποτελεί σημαντική στρατηγική απειλή. Παράλληλα ο Αθ6 διατηρεί ανοιχτές όλες τις επιλογές του, ενώ μετά από 23.Αη5 Βζ5 τα μαύρα θα διέθεταν κάποιες σημαντικές επιπλέον πληροφορίες.

23...Βζ5

Πολύ λογικά, απαγορεύει τη δραστηριοποίηση και του Πα1 με Ρδ1γ2. Αμέσως χάνει 23...Ιxθ4 24.Αη7, ενώ φυσικά δεν είναι πολύ καλύτερο 23...000 24.Αη5 κλπ. Ο Hort θα ήθελε να κάνει ροκέ, αλλά μια νέα μετακίνηση του Πύργου τον εμποδίζει.

24.Πβ4

Όχι μόνο απειλεί το Σβ7, αλλά και αποτρέπει το 24...000, εξαιτίας της απλής δυνατότητας 25.Αη4. Μπορεί ο λευκοτετράγωνος λευκός Αξιωματικός να έχει μετακινηθεί μόνο μια φορά σε ολόκληρη την παρτίδα, αλλά αποδεικνύεται ότι από το σεμνό τετράγωνο ε2 παίζει σημαντικό ρυθμιστικό ρόλο: καλύπτει το Βασιλιά του και συνεισφέρει πολύ στον έλεγχο των λευκών τετραγώνων.
Παρεμπιπτόντως, ο Karpov ανανεώνει τη στρατηγική απειλή περαιτέρω προώθησης του Σθ.

24...Αζ6

Η δημιουργία απλών τακτικών απειλών από μειονεκτική θέση συνήθως αποτελεί ουτοπία. Το ίδιο, βέβαια, συμβαίνει κι εδώ: μετά από 24...Πη8 τα λευκά μπορούν να εξουδετερώσουν την ιδέα 25...Ιxθ4 26.Πxθ4 Πη1+ με 25.Αδ3 Βζ3+ 26.Ργ2, οπότε κυριαρχούν σε όλες τις σημαντικές ανοιχτές γραμμές -και φυσικά δεν παίζεται 26...Βxδ5 27.Αβ5+.

25.θ5

Εξίσου καλό μοιάζει 25.Πxβ7, αλλά ο Κarpov σωστά αρπάζει την ευκαιρία να απαγορέψει στον εχθρικό Ίππο τη χρήση του ε5.

25...Ιε7

Ανεπιθύμητη οπισθοχώρηση, αλλά στο 25...Ιε5 υπάρχει η τακτική δυνατότητα 26.Πζ4 και τα λευκά κερδίζουν πολύ υλικό. Ο έλεγχος που προσφέρουν τα Σδ5 και Σθ5 στις μετακινήσεις της αντίπαλης Βασίλισσας θυμίζει κατασκευή καλλιτεχνικού σκακιού, εξαιτίας της συμμετρικής τοποθέτησής τους.

26.Πζ4

Και εδώ μπορούσε να παιχτεί 26.Πxβ7, αλλά προφανώς ο νεαρός Ρώσος δεν μπόρεσε να βρει κάτι συγκεκριμένο μετά από την απλή απάντηση 26...Ιxδ5. Η συνεχής παρενόχληση της αντίπαλης Βασίλισσας καταστρέφει τη δυναμική συνεργασία των μαύρων κομματιών.

26...Βε5 27.Πζ3

Η ιδέα-κλειδί συνίσταται σε άλλη μια μετακίνηση του Πύργου! Από την 3η οριζόντιο μπορεί να διεκδικήσει τις δύο κεντρικές στήλες ή οποιαδήποτε κάθετο στην πτέρυγα του βασιλιά, χωρίς σοβαρές παρενοχλήσεις από τα μαύρα ελαφρά κομμάτια.

27...Ιxδ5

Προφανώς όχι 27...Βxθ5 28.Πxζ6 Βθ1+ 29.Αζ1, καθώς τα μαύρα δεν μπορούν να ανακτήσουν το κομμάτι με 29...Ιη8: ακολουθεί 30.Βε1+ Ρδ8 (ταχύτερα χάνει 30...Ρδ7 31.Αβ5+) και τώρα ακόμη καλύτερο από 31.Αη5 είναι το απλό 31.Αη7 κλπ.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί η βαριάντα 27...000 28.Αε3 Ιζ5 (ή 28...Ιxδ5 29.Αδ4 Βε6 30.γ4) 29.Αζ4 Βε4 30.Βδ3 Βxδ3+ 31.Πxδ3, στην οποία τα μαύρα δεν προλαβαίνουν να εξασφαλίσουν ικανοποιητικό αντιπαιχνίδι (τώρα απειλείται 32.Αη4).

28.Πδ3

Ο Πύργος δημιουργεί νέα απειλή, αυτή τη φορά αποφασιστική. Καθώς η συνέχεια 28...Ιε7 29.Αζ4 μοιάζει ιδιαίτερα ζοφερή για τα μαύρα, ο Hort δεν διαθέτει ουσιαστική επιλογή.

28...Πxθ6 29.Πxδ5

Προφανώς ο Τσεχοσλοβάκος γκρανμέτρ έλπιζε στο πάρσιμο 29.Βxθ6, οπότε τα μαύρα θα αποκτούσαν εξαιρετικό αντιπαιχνίδι με 29...Αη5 (ακόμα καλύτερο από 29...Ιζ4 30.Πδ2 000 31.Βθ7) 30.Βθ7 Ιε3+, αλλά φυσικά ο Karpov προτιμά να διατηρήσει τον έλεγχο της κατάστασης με απόλυτη κυριαρχία στο κέντρο.

29...Βε4

Το φινάλε μετά από 29...Βε6 30.Πxδ6 Βxδ6 31.Βxδ6 Πδ8 32.Βxδ8+ είναι ιδιαίτερα ευνοϊκό για τα λευκά, αφού έχουν τη δυνατότητα να αποκτήσουν ελεύθερα Πιόνια και στις δύο πτέρυγες της σκακιέρας. Το μόνο μειονέκτημά τους θα ήταν ότι το Σθ προάγεται σε τετράγωνο χρώματος αντίθετου με αυτό στο οποίο κινείται ο δικός τους Αξιωματικός, αλλά η παρουσία των Πύργων εξισορροπεί με το παραπάνω τις δυσκολίες που παρουσιάζει.
Τώρα φαινομενικά τα μαύρα ξεπέρασαν τα σημαντικότερα προβλήματά τους, πλην όμως...

30.Πδ3

...ο Πύργος έχει την τελευταία λέξη! Τώρα απειλείται όχι μόνο ο Πθ6, αλλά και 31.Πε3, οπότε πάλι η συνέχεια είναι πρακτικά υποχρεωτική (η οπισθοχώρηση 30...Βθ7 αποδεικνύεται ανούσια μετά το απλό πάρσιμο 31.Πxδ6).

30...Βθ1+ 31.Ργ2 Βxα1 32.Βxθ6

Η έμμεση αλλαγή των Πύργων προσφέρει προφανώς άνισα οφέλη στις δύο παρατάξεις: ενώ η μαύρη Βασίλισσα εξορίστηκε από το βασικό πεδίο της μάχης στα μακρινά σύνορα της σκακιέρας, η λευκή συνάδελφός της βρήκε την ευκαιρία να διεισδύσει στο εχθρικό στρατόπεδο. Το τέλος βρίσκεται πια πολύ κοντά.

32...Αε5 33.Βη5

Μολονότι η παρτίδα παίχθηκε με το παλιό σύστημα χρόνου σκέψης, δηλαδή 2,5 ώρες για τις πρώτες 40 κινήσεις, διακοπή και στη συνέχεια 1 ώρα για κάθε 16 κινήσεις, σε αυτό το σημείο ο Hort ξεπέρασε το επιτρεπόμενο όριο. Φυσικά, η θέση είναι εύκολα κερδισμένη για τα λευκά, χάρη στην άμεση απειλή 34.Βη8+, αλλά και στη δυνατότητα προώθησης του ελεύθερου Σθ σε συνδυασμό με πίεση στο ευάλωτο
Σζ7 (π.χ. 33...Ρζ8 34.Πζ3 με την απειλή 35.Αγ4). 1 0

Αυτή η παρτίδα αποδείχθηκε καθοριστική για την επιτυχία του Κarpov στο τουρνουά: του έδωσε όχι μόνο έναν πολύτιμο βαθμό, αλλά μαζί και την απαραίτητη αυτοπεποίθηση ότι μπορούσε να αναμετρηθεί ως ίσος προς ίσο με τους αναγνωρισμένα κορυφαίους παίκτες της εποχής, σε κρίσιμο μεταβατικό σημείο των αγώνων. Καθόλου τυχαία, λοιπόν, δήλωσε πολλά χρόνια αργότερα ότι παραμένει μια από τις πολύ αγαπημένες του δημιουργίες.

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Karpov Anatoly, Anatoly Karpov's Best Games, B.T.Batsford Ltd., Λονδίνο, 1996
Markland Peter R., The Best of Karpov, Oxford University Press, Λονδίνο, 1975
O'Connell Kevin J. & Adams J., The Games of Anatoly Karpov, Pitman Publishing, Νέα Υόρκη, 1974
Sahovski Informator αρ.12 (1971), Βελιγράδι 1972