ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΙ  ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑΤΟΣ
ΕΘΝΩΝ  1971 
ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ  ΤΟΥ  Σ.  ΛΟΒΕΡΔΟΥ 

Με την ευκαιρία του φετεινού Πανευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Εθνών που έγινε στην Πούλα της Κροατίας, ήρθε στην ανάμνησή μου μία παρόμοια μετάβασις της Εθνικής μας ομάδος πριν από 26 χρόνια. Είμαστε στην περίοδο της δικτατορίας, με γενικό Γραμματέα Αθλητισμού τον Κώστα Ασλανίδη, στον οποίο πάρα πολλά οφείλει αν όχι τα πάντα, το σκάκι γιά την πρόοδο του στην Ελλάδα. Μέχρι την εποχή εκείνη, το σκάκι υπαγότανε στο Υπουργείο Εσωτερικών και στη διεύθυνση "Τυχερών Παιγνίων", εκεί δηλαδή που υπαγότανε και το μπαρμπούτι!
Και δεν υπερβάλλω, γιατί αυτή την απάντηση μας έδωσε ο τότε Υπουργός Παιδείας, όταν τον επισκεφθήκαμε από την Σκακιστική Ομοσπονδία, ζητώντας ενίσχυση για τις δραστηριότητές μας... Δικτάτορας λοιπόν, ξεδικτάτορας υπήγαγε το άθλημα στη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού με ετήσια τότε επιχορήγηση 2 εκατομμυρίων δραχμών. Του χρωστάμε και άγαλμα!
Ας σημειώσουμε ότι ακόμα και σήμερα το άθλημα θεωρείται παρείσακτο... Ασφαλώς έχει πάρα πολλά εις βάρος της η δικτατορία, αλλά έχει και ορισμένα καλά όσον αφορά την ταχύτητα λήψεως αποφάσεων. Εχω το παράδειγμα με έναν φίλο μου μηχανικό που είχε αναλάβει την κατασκευή του Αθλητικού Σταδίου της Καλλιθέας. Είχε συνηθίσει να παίρνει ποσά 20 έως 50 χιλιάδων και να επανέρχεται όταν τελειώνανε. Οταν παρουσιάσθηκε στον Ασλανίδη και του εξέθεσε την κατάσταση, φώναξε τον αρμόδιο και του έδωσε εντολή να του χορηγήσουν ένα τέτοιο ποσό, που ο φίλος μου ελιποθύμησε...

Στα μισά περίπου της δικτατορίας, κατόπιν προσκλήσεως ανέλαβα το Ταμείο της ομοσπονδίας κι έτσι όταν έγινε η αποστολή της Εθνικής ομάδος γιά την Πούλα της Γιουγκοσλαβίας τότε, συμμετείχα ως συνοδός καταρχήν, με αρχηγό της ομάδος τον Φώτη Μαστιχιάδη. Στους προκριματικούς λάβαιναν μέρος οι εθνικές ομάδες της Ουγγαρίας, της Γιουγκοσλαβίας, της Τουρκίας και η δική μας, που απετελείτο από τους Σιαπέρα, Βυζαντιάδη (διεθνείς μαίτρ), Μακρόπουλο, Τρικαλιώτη, Σκαλκώτα, Παπαποστόλου, Παϊδούση, Λιβέριο και Καζιλάρη. Θα γινόντανε 3 αγώνες (σύστημα πουλ) σε απλές συναντήσεις. Και γράφω συνοδός καταρχήν, γιατί με κάτι παρατράγουδα που έγιναν με την άφιξή μας και δύο παίκτες μας πήραν τα δωμάτια του ξενοδοχείου που προοριζόντανε γιά τους συνοδούς και μας έριξαν στα μπάνγκαλόους, ανέλαβα την αρχηγία της αποστολής.
Εν τω μεταξύ η μετάβασίς μας στην πούλα ήτανε επεισοδιακή, γιατί μετά τις δύο πρώτες στάσεις με το αεροπλάνο στο Dubrovnik και στο Βελιγράδι, περιμένοντας να ξεκινήσουμε για τον επόμενο σταθμό που ήτανε η Rijeka, μάθαμε ότι ήτανε το αεροδρόμιο της εκτός λειτουργίας λόγω των ισχυρών ανέμων της Αδριατικής. Τότε αναγκαστήκαμε να πετάξουμε γιά τη Λιουμπλιάνα (μέχρι που ο Μαστιχιάδης μου έλεγε: Ρε Σπύρο, σαν πολλά ανεβοκατεβάσματα δεν κάνουμε για μία μέρα;) και από κεί να πάμε στην Πούλα οδικώς... Βρήκαμε δύο ταξί και ταξιδεύαμε όλη σχεδόν τη νύκτα. Φθάσαμε στις 3 τα χαράματα!

Η Πούλα είναι ένα πολύ ωραίο θέρετρο, απέναντι από τη νήσο Μπριόνι, τη θερινή κατοικία του Τίτο, με τα ξενοδοχεία κτισμένα αμφιθεατρικά και πολυάριθμα μπάνγκαλόους, η δε περιποίησις ήτανε εξαιρετική. Την πρώτη μέρα συναντηθήκαμε με την Γιουγκοσλαβία, που εμφανίσθηκε με πλήρη σύνθεση (Γκλίγκοριτς, Ματάνοβιτς, Πάρμα, Μίνιτς, Πλάνιτς, Βελιμίροβιτς, Κουράγιτσα και Μάροβιτς). Πετύχαμε τέσσερεις νούλες που ήτανε κατόρθωμα! Ισοπαλίες πέτυχαν οι Σιαπέρας με τον Γκλίγκοριτς, ο Τρικαλιώτης με τον Μίνιτς, ο Σκαλκώτας με τον Πλάνιτς και ο Καζιλάρης με τον Μάροβιτς. Είχαμε τρείς διακοπές, τους ζήτησα μάλιστα να έρθουν όλοι με τα σκάκια τους την άλλη μέρα το πρωϊ, ο Παπαποστόλου δε, ήτανε εκείνος που ανεκάλυψε τη θέση πατ που πέτυχε ο Καζιλάρης!

Τη δεύτερη μέρα αντιμετωπίσαμε την Τουρκία, που εκείνη την εποχή ήτανε εύκολη λεία γιά μας. Κερδίσαμε με το ευρύ 6,5-1,5. Σε νούλες αρκέσθηκαν οι Σιαπέρας με τον Ουζμάν, ο Σκαλκώτας με τον Μπουσάν και ο Λιβέριος με τον Γκυνσέβ. Την τρίτη μέρα όμως χάσαμε από την Ουγγρική ομάδα, με το επίσης ευρύ σκορ 7-1. Αυτή τη φορά νούλα πέτυχαν οι Βυζαντιάδης με τον Μπίλεκ (GM) και ο Μακρόπουλος με τον επίσης GM Λέντζελ. Γίνανε και ορισμένα επεισόδια μεταξύ των παικτών της ομάδος και μάλιστα μπροστά στο γκισέ του ξενοδοχείου, που δεν έδωσαν και τόσο καλή εντύπωση γιά την ομάδα μας.
Κατά τη διάρκεια των αγώνων, ήρθανε και οι 4 πρώτοι του πανελληνίου Πρωταθλήματος Νέων που μόλις είχε λήξει, ταξίδι που τους είχε τάξει ο Ασλανίδης και προγραμμάτιζαν να κάνουν τα μπάνια τους, αλλά δεν τους άφησα, λέγοντας ότι το ταξίδι ήτανε εκπαιδευτικό και τους έβαλα να αναλύσουν παρτίδες από αυτές που παιζόντανε στην Πούλα, ορισμένες μάλιστα αναλύσεις από τους Κώστα Θάνο και Ηλία Καστανά, δημοσιευθήκανε στα Σκακιστικά Χρονικά του Νοεμβρίου / Δεκεμβρίου 1971.
Φεύγοντας από την Αθήνα, εφόσον θα μέναμε στη Γιουγκοσλαβία, έπρεπε τα διαβατήριά μας να έχουνε σχετική θεώρηση από την Πρεσβεία των Αθηνών. Η θεώρησις δεν χρειαζότανε εφόσον περνάγαμε τράνζιτο. γιά να καλύψουμε λοιπόν το κενό, μετά τους αγώνες νοικιάσαμε ένα πούλμαν και ύστερα από μία υπέροχη διαδρομή ανάμεσα στα φιόρδ της Κροατίας, πήγαμε στη Τριέστη. Δυστυχώς, στα σύνορα δεν μας σφραγίσανε τα διαβατήρια, γιατί περνούσαν όλοι ελεύθερα... Το πρόγραμμα του ταξιδιού μας προέβλεπε και μία φιλική συνάντηση στη Rijeca με την αντιπροσωπευτική ομάδα της πόλεως. Ετσι, στον γυρισμό μας από την Τριέστη, περάσαμε από εκεί, όπου ο δήμαρχος μας δέχθηκε ευχαρίστως στο γραφείο του. Επαιξαν και οι νέοι μας και χάσαμε με μικρή διαφορά. Η πόλις της Rijeca είναι αμφιθεατρική με δύο κύριους δρόμους, τον ένα ψηλότερα από τον άλλο, με αντίθετη φορά, το δε αεροδρόμιό της βρίσκεται σε νησί έξω από την πόλη, όπου πάει κανείς με F/B.

Η επιστροφή μας έγινε με σχετική κακοκαιρία πάνω από τη Γιουγκοσλαβία, ο δε Βυζαντιάδης παρατηρούσε "δεν ξέρω τι ποσοστό ασφάλειας υπάρχει, αλλά σου κόβονται τα ήπατα!"... Υπήρξα αυστηρός με τη συμπεριφορά των παικτών της ομάδος μας (αργούσανε προκλητικά στα ραντεβού, έπαιζαν χαρτιά στην είσοδο του ξενοδοχείου κ.α.) και είχα βάλει αρκετά πρόστιμα ολίγων δολαρίων, με τη συγκατάθεση του Μαστιχιάδη που μου έλεγε "Σπύρο βάζε και άλλα γιατί έχουμε πολλά έξοδα"... Μου είχε εντυπωθεί το "αιτούμαι Pocket-Money" του Καζιλάρη, που σε λίγη ώρα του το είχανε κερδίσει οι ατσίδες της παρέας. Το συμπέρασμα ήτανε να δηλώσουνε με την επιστροφή μας "αν ξανάρθει ο Λοβέρδος δεν πηγαίνουμε έξω!".
Βέβαια, αργότερα με δικαίωσαν.